الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : غرويان وشيروانى )

303

أصول الفقه ( فارسى )

باب هفتم سيره مقصود از « سيره » - چنان كه روشن است - استمرار عادت مردم و تبانى عملى آنها بر انجام يا ترك چيزى است . و مقصود از « مردم » : يا جميع عقلا و عرف عام از هر ملت و مذهبى است كه شامل مسلمين و غير مسلمين مىشود و سيره در اين صورت « سيرهء عقلائيه » ناميده مىشود و تعبير شايع در نزد اصوليين متأخر ، « بناء عقلا » است . و يا مقصود از مردم ، جميع مسلمانان - از آن حيث كه مسلم‌اند - مىباشد ، و يا خصوص اهل يك مذهب خاص مثل اماميه منظور است . و سيره در اين صورت « سيرهء متشرعه » يا « سيرهء شرعيه » يا « سيرهء اسلامى » ناميده مىشود . و بجاست توجهى به حجيت هريك از اين دو قسم براى كشف حكم شرعى در آنچه سيره برآن آن جارى شده و نيز توجهى به ميزان دلالت سيره داشته باشيم . پس مىگوئيم : 1 - حجيت بناء عقلا ما در اين بخش از كتاب - در گذشته - بيش از يك‌بار دربارهء « بناء عقلا » سخن گفتيم و براساس آن بر حجيت خبر واحد و حجيت ظواهر استدلال كرديم . و بحث كامل در اين‌باره را در مسئلهء